Referat av sakprosatekster og handlingsreferat av noveller

Eg har nå lese 3 sakprosatekster og 3 handlingsreferat av novellene, og skal nå skriva referat til kvar av sakprosatekstene og 3 handlingsreferat av novellene.

Den fyrste er skreve av Are Kalvø og heitar ”Det folk vil ha”.
Den handlar om alle de folka som ”representerar” befolkninga i vårt land gjennom spørjeundersøkinga. Han fortel om kor lei han er av at folk som politikarar står og seier kva heile befolkninga vil ha, eller at folk som intervjuarane treffer skal representere oss og seie kva vi vil. Ofte er desse folka imot også, og som regel er det mange eldre folk som blir spurt i spørjinga.
Kalvøs synspunkt er at han ikkje vil at politikarane eller andre ukjente skal snakke på vegne av oss, fordi vi er en stor befolkning og alle har forskjellige meiningar. Synspunktet hans kjem fram fordi han gjentar at folk ikkje er like og i kvart fall ikkje like dei som blir intervjua på nyheitene eller deltar i spørjeundersøkinga.
Den andre teksten er også skreve av Are Kalvø og den heitar ”Gjer leksene dine gut”.
Denne teksten handlar om at når du har noko du skal gjere bør du starte i god tid, slik at du slipp å gjere rett før leveringsfristen fordi da stressar du og gjer småfeil som kunne vore luka bort. Altså handlar den om å disponera tida si.
Are sitt hovudsynspunkt er at folk skal disponera tida si, og ikkje venta til siste kvell før en startar. Han har gjort det før, og då lønna det seg ikkje for då måtte han droppe ting for å gjer oppgåva.
Grunnen til Are skriv om disponering av tida er fordi han meinar det var slik dei gjorde på klimamøtet i 2009, då hadde dei ikkje planlagt det skikkeleg og dei måtte sitta til langt på natt for å bli ferdig.
Den siste teksten er skreve av Kjartan Fløgstad og heitar ”Ikkje Amerika, men Amerika”.
Denne teksten handlar om at det er vanskelig å læra om Sør-Amerika, i kvart fall vanskeligare enn Nord-Amerika. Elevane får meir tid til å arbeida med Nord-Amerika og dette kontinentet har ikkje så mange forskjellige land, og heller ikkje så ulik kultur som den vi har i Noreg. Mens Sør-Amerika og Mellom-Amerika har fleire små land, som er vanskelige å skilja mellom. Derfor meiner Fløgstad at sør og mellom Amerika burde vore eit valfritt ”sidemål” i geografifaget. Han vil også at ein skal ha ein prøveperiode kor ein stryk Sør-Amerika frå verdskartet og berre fokuserar på Nord Amerika. Hovudsynspunktet til Fløgstad er at han vil ha bort Sør-Amerika frå undervisninga og han seie at vi like gjerne kan sletta kontinentet frå verdskartet. Truleg er denne teksten skrevet med ein del ironi, og metaforar (Nord Amerika – bokmål og Sør Amerika – sidemål), for sjølvsagt kan ein ikkje berre sletta eit kontinent (nynorsk) som er der, og som har så mykje historie som det Sør-Amerika (nynorsken) har.

Få meg på, for faen handlar om ei som drømmar om å vera på tv. Ho går rundt og tenkar på kva ho skal seie, men ingenting skjer og ho endar på jobb igjen.
Temaet er kven er folk flest, det er ikkje alltid folk kan vera det dei har lyst til. Ho her har lyst å vera kjendis på tv, men ho må på jobb.
Nygift handlar om ei som les eit vekeblad. Der finner ho ei novelle som ho les for ei gamal dame på gamleheimen kor ho jobbar. Den handlar om ein mann og om bryllaupsreisa hans og kona, og ho får forstillingar om at det er mannen hennas det står om. Ho blir til slutt sjalu og irritert fordi ho meinar det er mannen hennas og at han må ha treffet ho som skriv novella etter dei har blitt gift. Når ho har lest ferdig novella har den gamle dama ho les for sovna, og då ringer ho for å sjekke om mannen hennes er heime. Klokka er halv fire, men likevel ringer ho og det viser at ho ikkje stoler på han og at ho er sjalu.
Tema kan vera sjalusi og tillit.
Den grøne kommoden handlar om eit par kor dama vil gjera det slutt. Ho seie at ho gjer det slutt med han, men alt mannen bryr seg om er den grøne kommoden som dei har hatt i huset. Ho har vore utro, men han bryr seg ikkje noko serlig at ho går. Kommoden er eit minne av dei to, noko dei hadde felles og mange av hans minner er knyta til den kommoden. Det er grunnen til han vil ha den.
Temaet har noe med eit forhold å gjera, om minner (som kommoden er) og om kven som eigentleg har makta.
Verkemidlet som blir brukt er symbola (kommoden symboliserar forholdet og minna deira).

Kva betyding har tekster frå middelalderen for oss i dag?

No har vi lest tekstar frå middelalderen, og eg vil snakka litt om kva verdi dei kan ha for oss som levar i dag.
For det første gjer dei oss innsikt i korleis dei skreiv og kva som var viktig for folk på den tida. Det betyr at dei er viktige for at vi skal kunne forstå og lære korleis samfunna var før. Me kan og sjå at det var særtrekk i dei forskjellige litteraturstilane, slik som det også er i dag, og at dei brukte mye rim og rytme som gjorde at tekstane var lette og hugsa. Oftast jekk historiene munnleg frå person til person, og då var det best om dei hadde rim som gjorde dei lettare og hugsa. Eg synas sjølv at vi bør ta vare på alle tekstar frå tidlegare tidar fordi dei kan læra oss mykje om historia, og dei lærar oss også om språkutviklinga. F. eks. kan vi sjå at språket var norrønt, og likna ganske mykje på islandsk. Altså kan vi sei at gammalt norsk eigentleg er islandsk.
Tekstar frå middelalderen handlar om gudar og heltar, og eddadikta er gode eksempla på det. Ut i frå å ha lest nokon eddadikt kan eg sei at folk i middelalderen virka veldig opptatt av gudar, og dei fortalte historia om dei i form av eddadikt. Men me skal merka oss at det ikkje var same religionen på den tida, då hadde dei gudar som Tor med hammaren, Frøya og Odin (som er på bildet, sammen med sin faste følgesvenn Sleipner), mens når har me 5 verdensreligionar kor dei har forskjellige gudar.
Eg har lest eit utdrag frå Egilssoga, og eg skal nå snakka litt om kva verdi den teksten har for oss i dag. I utdraget blir vi kjent med Egil som var en sterk gut, og han kunne bli hissig og da hadde han lett for og sloss. I utdraget las eg også at dei hadde ein form for ball-leik på Kvitåvollane i starten av vinteren, og her ser vi kanskje eit av utspringa til det vi i dag kallar fotball eller handball. Vi ser også at idrett var ein viktig del av livet også då.
I utdraget forteljas det at Egil hogg ei øks i hjernen på ein anna gut. Dette ville i dag virka heilt brutal, men det virka som om det ikkje var så uvanleg på den tida. Det var jo vikingtid og kanskje folk var vane med å sjå slike ting. I dag finnes det jo også folk som gjør slik, men nå bler dei straffa på ein annan (og strengare) måte enn før. Ikkje for å forsvara dei som gjør slikt, men grunnen til dei gjør det kan kanskje ha med at folk tidlegare ikkje såg på det som veldig brutalt. Ikkje veit eg.
Oppsettet i teksten er litt annleis enn det vi er vane til i dag, og det er en såkalla sagastil oppsett. Ved å studere slike tekstar kan vi lære mykje av litteraturutviklinga, og det meiner eg er bra. Til slutt vil eg konkludera med at Egilssoga har ein viktig verdi for oss i dag, og den kan fortelja oss mykje om korleis samfunnet var på den tida. I tillegg forteljar den oss om korleis litteraturen var på den tida. Min personlege meining er derfor at tekstane frå middelalderen er viktig for oss som lever i dag.

Nå skal eg byta tema og snakka litt om korleis det var å bruka wiki i denne arbeidsperioden.Først vi eg sei at eg synas bruk av wiki i vårt arbeid med litteratur og litteraturhistorie har vore kjekt. Eg følte det var meir motiverande å arbeide på ein annleis måte enn før, og eg trur ikkje eg er aleine om å synes det. Eg følte også at arbeidet gikk bra, og at vi i tillegg kunne vi bruke forskjellige nettenester var både lærerikt og gøy (når eg seie nettenester meinar eg f. eks. tidslinje på dipity.com).
På framføringane av wikiane kunne vi sjå at dei hadde eit særpreg, og at dei fleste gruppene hadde lagt ned mykje energi og tid i sitt arbeid, noko som igjen gjorde at resultata blei bra. Eg hadde verkeleg sansen for å arbeida på denne måten, og håper at vi kan gjere det meir og ofte.

Kilder:
B.H. Dahl med flere, 2007, Grip Teksten Vg2, Aschehoug, side 26-40 og 279-281
Bildet er cc-lisensiert og lastet opp den 5. oktober 2009 fra denne siden

Korleis kan eg forbetre meg i nynorsk?

Hei igjen :)

Eg vil nå snakka litt om korleis eg skal forbetra mine kunnskapar i nynorsk.Eg føler eg klarar å skriva nynorsk på ein forståeleg måte, men eg kan sjølvsagt bli mykje betre i det. For å bli betre kan eg gjera fleire ting, f. eks. øve på grammatikk, lese meir nynorsk tekster eller skrive meir nynorsk. Den beste måten å lære seg nynorsk på er å arbeid mykje med det, og å feile først, for man lærer av sine feil.

For at eg skal bli betre i nynorsk vil eg lese meir tekstar på nynorsk. Dette vil eg gjer fordi eg meiner at når ein les mye nynorsk vil man forstå setningsoppbygginga betre, og ein lærer korleis orda skrives i rett samanheng. Å kunne skriva rett i nynorsk er alfa omega etter min meining. Viss ein ikkje klarar skriva og bøya orda rett ser det heilt rart ut når nokon skal lese det.
For og bli enda betre kan eg også skriva meir nynorsk. Når eg skriv nynorsk har eg som regel nokon småfeil. Desse kan eg luka bort etter kvart som eg skriv mykje, for når eg har skriven mykje vil eg klara å sjå desse småfeila før eg skriv dei neste gong.
Personleg føler eg ikkje at eg lærer så mykje når eg gjer grammatikk oppgåver. Det bler kjedeleg å gjere mange samtidig, og derfor får det ikkje same sterke verknad som lesing og skriving gjer. Det er grunnen til eg ikkje nemner det som en måte eg vil arbeide på for å forbetre nynorsk kunnskapane mine.

Nå har du fått eit innblikk i kva eg ska gjer for å forbetre meg i nynorsk, snakkes når vi snakkes ;)